Metoda biograficzna znalazła szersze zastosowanie zwłaszcza w bada­niach socjologicznych. Ostatnio coraz częściej stosuje się ją w badaniach pedago­gicznych i psychologicznych. Nie jest to w pełni metoda samodzielna. Wykorzy­stanie jej wymaga odwołania się do innych metod: obserwacji, sondażu, analizy dokumentów itp. „Najogólniej określa się ją jako metodę polegającą na opisie i analizie przebiegu życia ludzkiego rozpatrywanego w kontekście określonego wycinka rzeczywistości społecznej” (M. Łobocki, 2003, s. 294). W metodzie bio­graficznej korzysta się z różnych wypowiedzi pisemnych, takich jak: pamiętniki, życiorysy, dzienniki, listy, wspomnienia, autobiografie i inne, oraz z wypowiedzi ustnych przeważnie na temat życia osobistego badanych.

Metoda biograficzna może mieć formę metody monograficznej bądź metody indywidualnych przypadków.

Metoda monograficzna „polega na traktowaniu układu społecznego jako pewnej całości i dąży do zanalizowania układu relacji między częściami tej ca­łości, zasad jej funkcjonowania i dynamiki” (S. Nowak, 1965, s. 333). Przed­miotem badań metody monograficznej są instytucje społeczne: przedszkola, szkoły, rodzina, domy kultury, muzea, instytucje socjalne, instytucje religijne, świetlice.

kontakt-doktoratypl

Dużą wagę przywiązuje się w niej do różnych źródeł informacji, m.in. ma­teriałów pisemnych, np. sprawozdania, dzienniki, pamiętniki, notatki, listy itp., oraz uzyskanych w trakcie rozmów i wywiadów z osobami pełniącymi różne funkcje kierownicze.

Metoda indywidualnych przypadków, często zamiennie określana jako „studium przypadku”, „analiza przypadku” lub „metoda kliniczna”, obejmuje za­zwyczaj kilka czy nawet kilkanaście i więcej przypadków, a nie jeden przypadek (M. Łobocki, 2003, s. 304).

Na ogół przez metodę indywidualnych przypadków rozumie się gromadzenie danych o rozwoju i życiu fizycznym, psychicznym i społecznym pojedynczych ludzi interesujących badacza.

Metoda indywidualnych przypadków – pisze T. Pilch – jest „sposobem ba­dań polegającym na analizie jednostkowych losów ludzkich, uwikłanych w okre­ślone sytuacje wychowawcze, lub na analizie jednostkowych biografii ludzkich z nastawieniem na opracowanie diagnozy przypadku lub zjawiska w celu podjęcia działań terapeutycznych” (T. Pilch, 1995, s. 48). Chcąc otrzymać wiarygodny materiał badawczy, należy korzystać z możliwie wielu źródeł, takich jak obser­wacje, rozmowy, wywiady, analizy dokumentów osobistych (zeszyty, pamiętniki, notatki), które pomogą poznać fakty z życia, opinie i postawy.

Metoda biograficzna – łącznie z dwiema jej odmianami, czyli metodą mono­graficzną i metodą indywidualnych przypadków – nie jest pozbawiona zarówno dodatnich, jak i ujemnych stron pod względem swej wartości poznawczej, dlate­go warto się z nimi dokładniej zapoznać (M. Łobocki, 2003, s. 308-310).

Metoda biograficzna w doktoracie by
Metoda biograficzna w doktoracie

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *