Pomysł na pracę doktorską – 5 inspiracji

Zanim doktorant zajmie się wykonaniem rozprawy doktorskiej, najpierw musi ustalić jej temat. To jeden z najtrudniejszych etapów. O ile habilitant wszystko robi i ustala sam, bo habilitacja to przede wszystkim egzamin samodzielności naukowo-badawczej.

Przymioty pracy doktorskiej

1. Dokładne określenie tematu. – Należy wybrać temat raczej wąski i ściśle określony, a to dlatego, żeby mieć wystarczająco wiele czasu na jego opracowanie. Jak wspomnieliśmy wyżej, nie należy wybierać za przedmiot swoich badań tematu, który by zakładał szeroko zakrojone poszu­kiwania lub też wymagał dłuższego zapoznawania się z danym kierunkiem czy dziedziną studiów. Z praktycznego punktu widzenia ograniczenie tematu powinno zostać dokonane do jakiegoś jednego aspektu, np. logicznego, geograficznego czy chronologicznego.
2. Praca nie może być wyłącznie analityczna. – Należy unikać sprowa­dzania pracy do zwykłej i czystej analizy, lecz w pisanej przez doktoranta rozprawie powinny zostać wypunktowane nasuwające się wnioski oraz uka­zany wkład badanego autora do ogólnego rozwiązania omawianego zagadnie­nia, oryginalność ujęcia, a zwłaszcza jego aktualność i znaczenie.
3. Oryginalność. – Wybrany temat powinien być oryginalny. Słowniki następująco objaśniają treść tego przymiotnika: „oryginalny […] nie będący naśladownictwem lub przeróbką, swoisty, autentyczny, nie będący kopią jakiegoś wzoru lecz wynalazkiem jego autora”. Praca, wykonana w sposób właściwy przez kogoś innego, nie może być powtarzana, a równocześnie być traktowana jako praca naukowa.

Otwierające się przed badaczem możliwości są ogromne. W każdej bowiem dziedzinie wiedzy wciąż jeszcze istnieje wiele punktów nie zbadanych lub niedostatecznie wyjaśnionych. Należy jednak baczyć, by swego wyboru nie kierować na taki teren, na którym do prowadzonych badań może nie starczyć materiału..

Należy raczej unikać zagadnień od dłuższego czasu dyskutowanych przez naukowców. Na ich bowiem temat niewiele nowego będzie można powiedzieć, chyba że jakieś nowe dokumenty lub odkrycia niejako zmuszą

O tyle doktorant korzysta z pomocy promotora. Jednak nawet promotor wszystkiego sam za niego nie zrobi. Skąd więc czerpać inspiracje i pomysł na pracę doktorską?

Oto podpowiedzi:

1. Przeglądaj tematykę najnowszych badań w swojej dziedzinie naukowej. To zagwarantuje temat na czasie, który będzie miał przełożenie praktyczne (np. możliwość opatentowania, wykorzystania w przemyśle, produkcji itp.), zostanie bez problemu zatwierdzony do realizacji i umożliwi uzyskanie grantu naukowego. Inspiracji szukaj więc w przeglądach bibliografii, a gł. w artykułach w wysoko punktowanych czasopismach naukowych.
2. Najlepiej jeśli twoje badania są kompatybilne z badaniami prowadzonymi w katedrze/instytucie, w którym pracuje Twój promotor i w którym w związku z tym zostałeś doktorantem. To duże ułatwienie oraz możliwość wspólnej pracy i pomocy ze strony innych pracowników tej jednostki uczelnianej, starszych stopniem i bardziej doświadczonych.
3. Bardzo ważny i wręcz nieodzowny jest też kontakt z innymi doktorantami i naukowcami spoza Twojej jednostki uczelnianej. Bądź więc uczestnikiem sympozjów i konferencji naukowych. Tu nie tylko znajdziesz świetne inspiracje naukowo-badawcze, ale i możliwych współautorów do wspólnych badań publikacyjnych, które są wymagane do otwarcia przewodu i obrony rozprawy doktorskiej.
4. Przeglądaj strony podobnych katedr/instytutów innych uczelni polskich i zagranicznych. Na stronie każdej z takich jednostek, prócz składu osobowego, prezentowane są m. in. także prowadzone tam tematy badawcze. To wielka kopalnia inspiracji.
5. Sprawdź ogólnopolską jak i lokalne bazy prac doktorskich i habilitacyjnych względem unikalności tematu.
6. Postaraj się o staż w uczelni lub innej zagranicznej jednostce naukowo-badawczej, co umożliwi Ci dostęp do najnowszej i wysoce inspirującej tematyki naukowo-badawczej na światowym poziomie!

Oto 10 unikalnych tematów prac doktorskich z różnych dziedzin nauki:

1. Analiza wpływu nowoczesnych technologii na rozwój edukacji w szkołach podstawowych.
2. Badanie skuteczności terapii behawioralnej w leczeniu zaburzeń afektywnych.
3. Ocena wpływu zanieczyszczenia gleby na jakość plonów rolnych.
4. Badanie wpływu zmian klimatu na bioróżnorodność w tropikalnych lasach deszczowych.
5. Analiza zależności między nierównościami społecznymi a zdrowiem psychicznym w populacji miejskiej.
6. Badanie wpływu zmian w stylu życia na zdrowie populacji wiejskiej.
7. Analiza wpływu globalizacji na rozwój przedsiębiorczości w krajach rozwijających się.
8. Badanie procesów twórczych i ich wpływu na innowacyjność w przedsiębiorstwach.
9. Ocena skuteczności technik odnowy biologicznej w leczeniu przewlekłych chorób zwyrodnieniowych.
10. Badanie wpływu nowoczesnych technologii informatycznych na bezpieczeństwo danych w przedsiębiorstwach.

Każdy z tych tematów wymagałby zaangażowania interdyscyplinarnych zespołów badawczych i specjalistów z różnych dziedzin nauki. Praca doktorska w każdej z tych dziedzin mogłaby prowadzić do nowych odkryć i wniosków w dziedzinie edukacji, zdrowia, ekologii, psychologii, przedsiębiorczości i innych dziedzin nauki.