Definicje operacyjne (dla spójności analizy):
„Jakość snu” = dłuższe odcinki snu nocnego, większa efektywność snu, szybsze zasypianie i wcześniejsza konsolidacja rytmu dobowego (0–6 mies.). „Skład mleka” = przede wszystkim zmienne dobowo bioaktywne (melatonina, tryptofan, nukleotydy 5′), wybrane lipidy (DHA/PUFA), hormony (kortyzol, leptyna), makroskładniki.

Ścieżka 1: Bezpośredni wpływ → Efekt drugorzędny

• Bezpośredni wpływ:
  Chronobiologiczne sygnały w mleku nocnym (melatonina ↑, tryptofan ↑, 5′AMP/5′GMP/5′UMP ↑) sprzyjają zasypianiu i konsolidacji snu.
  Jakość dowodów: wysoka dla rytmów dobowych w mleku; średnia dla bezpośredniego wpływu na sen.
  Uzasadnienie (skrót):
  – Melatonina w mleku wykazuje wyraźny rytm dobowy (nocne piki; w dzień często niewykrywalna). (Nature, PMC, SAGE Journals)
  – Tryptofan w mleku ma acrofazę ok. 03:00; powiązano to z rytmem 6-sulfatoksymelatoniny u niemowląt i lepszym snem (badanie obserwacyjne). (PubMed)
  – Nocne wzrosty 5′AMP/5′GMP/5′UMP mogą działać somnigenne (mechanizm: adenozyna). Dane biochemiczne u ludzi + inferencje funkcjonalne. (PubMed, PMC)
  Prawdopodobieństwo: 70% ±10% (najsilniejsze w 0–3 mies.).
  Kwestie etyczne/wrażliwe: nie patologizować częstych wybudzeń wczesnoniemowlęcych; unikać presji na „wydłużanie snu za wszelką cenę”.

  • Efekt drugorzędny (efekty domina):
    Szybsza/wyraźniejsza konsolidacja rytmu dobowego → dłuższe odcinki snu nocnego i większa efektywność snu w 1–3 mies.
    Jakość dowodów: średnia.
    Uzasadnienie: kaskada tryptofan→melatonina + nukleotydy nocne; przeglądy „chronożywienia” mleka wskazują na rolę tych sygnałów w torowaniu dobowości. Dane interwencyjne bezpośrednio u wyłącznie kp – ograniczone. (PMC)
    Prawdopodobieństwo: 60% ±15% (duża niejednorodność pomiarów i metod).

Ścieżka 2: Skutek uboczny → Wpływ trzeciorzędny

• Skutek uboczny (niezamierzone konsekwencje):
  Substancje egzogenne przenikające do mleka (szczególnie alkohol; w mniejszym stopniu kofeina) przejściowo pogarszają sen niemowlęcia.
  Jakość dowodów: wysoka dla krótkotrwałego efektu alkoholu; średnia dla kofeiny (przy zwyczajowych dawkach).
  Uzasadnienie:
  – Po ekspozycji na mleko z alkoholem niemowlęta mają mniej snu aktywnego i bardziej pofragmentowany sen przez ~3–4 h. Efekt powtarzalny w eksperymentach krzyżowych. Długoterminowy wpływ – niejednoznaczny. (PubMed, National Academies Press)
  – Kofeina: przy spożyciu matczynym ≤~300 mg/d brak spójnych dowodów na zaburzenia snu 3-miesięcznych niemowląt; ryzyko rośnie przy bardzo wysokich dawkach lub u noworodków/p wcześniaków. (PMC, CDC, NCBI)
  Prawdopodobieństwo (pogorszenie snu w ciągu kilku godzin):
  – Alkohol: 85% ±5% (krótkotrwale, zależnie od czasu i dawki). (PubMed)
  – Kofeina (≤300 mg/d): 20% ±10%; ≥600–800 mg/d: 50% ±15%(szacunki oparte na przeglądach i danych populacyjnych). (PMC, CDC)
  Kwestie etyczne/wrażliwe: komunikacja bez stygmatyzacji; jasne rozróżnienie skutków krótkoterminowych vs. rozwojowych; unikanie „moralizowania” wokół diety w laktacji.

  • Wpływ trzeciorzędny:
    Wtórne decyzje rodzicielskie (np. sięgnięcie po mieszankę „na noc”, przedwczesne zakończenie kp) bez rzeczywistych korzyści snu; możliwe zafałszowanie oczekiwań co do fizjologii snu niemowląt.
    Jakość dowodów: niska–średnia (wnioskowanie pośrednie; dane obserwacyjne i raporty kliniczne).
    Prawdopodobieństwo: 40% ±20% (silnie zależne od doradztwa klinicznego i kontekstu kulturowego).

Ścieżka 3: Ukryty wpływ → Rezultat długoterminowy

• Ukryty wpływ:
  Niedopasowanie czasowe odciągniętego mleka (podawanie „mleka dziennego” w nocy i odwrotnie) może osłabiać ekspozycję na nocne sygnały somnigenne; ponadto osobnicze różnice w lipidach (PUFA/DHA) i HMO mogą modulować sen pośrednio przez oś jelito–mózg.
  Jakość dowodów: niska–średnia.
  Uzasadnienie:
  – Koncepcja „chronożywienia” sugeruje, że dopasowanie pory mleka do pory karmienia może wspierać dojrzewanie rytmu okołodobowego; twardych RCT u wyłącznie kp brak. (PMC)
  – PUFA/DHA w mleku: nowe badania obserwacyjne łączą wyższy odsetek PUFA w mleku z dłuższym snem 2-miesięcznych niemowląt; dane prenatalne o DHA sugerują dojrzalsze wzorce stanów snu noworodków, ale wyniki u wcześniaków i w późniejszym wieku są niespójne. (ScienceDirect, PubMed, PMC)
  – HMO kształtują mikrobiom i mają implikacje neuro-/immunomodulacyjne; związek specyficznie ze snem u ludzi – na razie pośredni. (PMC)
  Prawdopodobieństwo (mierzalny, ale subtelny wpływ na parametry snu do 6 mies.): 35% ±15%.
  Kwestie etyczne/wrażliwe: rekomendacje „labelowania” mleka dzień/noc mogą zwiększać obciążenie opiekunów; priorytetem jest bezpieczeństwo karmienia i utrzymanie laktacji.

  • Rezultat długoterminowy:
    Słabe, długookresowe różnice w tempie konsolidacji rytmu i profilu regulacji stresu/uważności; potencjalny udział składu mleka (PUFA/HMO) poprzez mikrobiom.
    Jakość dowodów: niska.
    Prawdopodobieństwo: 25% ±10% (hipoteza zgodna z mechanizmami, brak mocnych danych podłużnych). (PMC)

Kluczowe założenia i ograniczenia

1. Pomiar snu: większość badań opiera się na dzienniczkach/aktografii; rzadziej polisomnografii – ryzyko błędu pomiarowego i efektów rodzicielskich.
2. Heterogeniczność metod: różne techniki oznaczeń (melatonina, nukleotydy, makroskładniki) i godziny pobrań → rozbieżne wyniki między badaniami. Przeglądy wskazują silne rytmy dla melatoniny, tryptofanu, nukleotydów i wybranych hormonów; dla tłuszczu wyniki są niespójne. (PMC, MDPI, Frontiers, Nature)
3. Przyczynowość vs. korelacja: twardych RCT manipulujących wyłącznie składem mleka matczynego w kp praktycznie brak; część wniosków pochodzi z analogii (np. formuły wzbogacane nocnymi nukleotydami) lub z badań prenatalnej suplementacji DHA. (PubMed)
4. Okno wiekowe: najsilniejsze efekty oczekiwane 0–3 mies., gdy endogenna produkcja melatoniny u niemowląt jest niska i rytm okołodobowy dopiero się toruje. (Nature)

Sprzeczne dowody / alternatywne ujęcia

• Tłuszcz a pora dnia: prace pokazują zarówno brak dobowości makroskładników, jak i wyższy tłuszcz wieczorem; wpływ na sen niepewny. (Nature, MDPI, PubMed)
• Kortyzol w mleku: rytm dobowy istnieje, ale związek z parametrami snu niemowląt jest niespójny i może być seks-specyficzny; przeglądy nie potwierdzają prostego „kortyzol → mniej snu”. (PMC)
• PUFA/DHA → sen: dane pozytywne (dojrzalsze stany snu noworodków przy wyższym DHA prenatalnie) kontrastują z brakiem efektu w niektórych follow-upach wcześniaków. Wniosek: efekt zależny od wieku, dozowania i populacji. (ScienceDirect, PMC)
• Alkohol/kofeina: alkohol – silny, krótkotrwały wpływ zaburzający; kofeina – zwykle neutralna przy umiarkowanych dawkach, ale wrażliwość osobnicza i wiek ciążowy dziecka mają znaczenie. (PubMed, PMC)

Punktowe rekomendacje interpretacyjne (metodologiczne, nie kliniczne)

• Miarodajne testy hipotez:
  – Najbardziej informacyjne RCT: dopasowanie/rozmijanie czasu podawania odciągniętego mleka (dzień↔noc) z pomiarem melatoniny/6-sulfatoksymelatoniny i aktografią.
  – Kohorty omiczne: jednoczesne profile HM (hormony, nukleotydy, PUFA, HMO), mikrobiomu i dzienno-nocnych metryk snu (0–3 mies.).
• Analiza przyczynowa: wykorzystanie zmienności instrumentalnej (np. FUT2-secretor jako instrument dla HMO) do oddzielenia przyczynowości od konfuzji. (Nature)

Syntetyczne wnioski (ważenie prawdopodobieństwa)

1. Najmocniejsza ścieżka (chronobiologiczne sygnały mleka nocnego → lepsze nocne spanie i szybsza konsolidacja rytmu): P(efekt) ≈ 70% ±10%; dowody silne dla samej dobowości składników i umiarkowane dla wpływu na sen. Korzyść największa w 0–3 mies. (Nature, PMC)
2. Skutki uboczne przez substancje przenikające do mleka: alkohol – krótkotrwałe pogorszenie snu z wysokim prawdopodobieństwem; kofeina – zwykle neutralna przy ≤300 mg/d. (PubMed, PMC)
3. Ukryte/pośrednie mechanizmy (czas karmienia vs. czas wytworzenia mleka; PUFA/HMO → mikrobiom → sen): P(efekt mierzalny) ≈ 35% ±15%; obiecujące, ale wymagają RCT i kohort podłużnych. (ScienceDirect, PMC)

Etyczne/ praktyczne implikacje (zwięźle)

• Unikać normatywnej presji na „przesypianie nocy”: częste wybudzenia są fizjologiczne.
• Komunikować różnicę między sygnałami dobowymi a „trikami na sen”:melatonina i nukleotydy w mleku to wsparcie sygnałowe, nie farmakologia.
• Ostrożnie z rekomendacją „dopasowywania” odciągniętego mleka do pory dnia: potencjalna korzyść vs. koszt organizacyjny – obecnie dane hypothesis-generating. (PMC)

Przypisy do poziomów dowodów (przykładowe źródła kluczowe)

• Melatonina/tryptofan/nukleotydy – dobowość i związek ze snem: przeglądy i badania ludzkie. (Nature, PMC, PubMed)
• PUFA/DHA a sen: obserwacje i wczesne interwencje, wyniki mieszane. (ScienceDirect, PubMed, PMC)
• Alkohol/kofeina w mleku a sen: eksperymenty krzyżowe i przeglądy. (PubMed, PMC)

Przykład koncepcji badań do pracy doktorskiej

1) Cel, pytania i hipotezy

Cel ogólny: oszacować przyczynowy wpływ dobowych sygnałów w mleku kobiecym (melatonina, tryptofan, 5′-nukleotydy; + skład lipidowy, HMO) na konsolidację i jakość snu u niemowląt karmionych wyłącznie mlekiem kobiecym (EBF), z rozdzieleniem efektów bezpośrednich i pośrednich (mediacja przez rytm melatoninowy dziecka i/lub mikrobiom).

Hipotezy kierunkowe:

• H1 (chrono-sygnały): dopasowanie „czasu biologicznego” mleka do pory karmienia (nocne→nocą, dzienne→dniem) zwiększa efektywność snu i długość najdłuższego ciągu snu nocnego (najsilniej 0–3 mies.).

• H2 (mleko→rytm dziecka): wyższa ekspozycja na nocne melatonino-/tryptofano-/nukleotydowe piki zwiększawskaźnik dobowości u dziecka (stosunek aMT6s noc/dzień; cosinor amplitude).

• H3 (lipidy/HMO): profil PUFA/DHA i HMO moduluje sen pośrednio (oś jelito–mózg), efekt mały, długotrwały.

• H4 (negatywne ekspozycje): krótkie odstępy alkohol→karmienie pogarszają sen; bardzo wysokie dawki kofeiny mogą pogarszać sen (heterogenicznie).

2) Architektura programu (trzy komplementarne badania)

A. Prospektywna kohorta EBF (0–6 mies.)

• N=~300 dyad (matka–niemowlę), rekrutacja w 2–4 tygodniu życia; follow-up do 24. tygodnia.

• Cel: mapowanie naturalnej zmienności dobowej mleka i związków z parametrami snu; budowa zmiennych „milk-clock”.

• Ekspozycje główne: stężenia w mleku (LC-MS/MS) melatoniny, tryptofanu, 5′-nukleotydów (AMP/GMP/UMP); lipidomika ukierunkowana (DHA/PUFA); profil HMO; timestamp odciągnięcia i podania.

• Wyniki (sleep): aktigrafia niemowląt (ciągła) + dzienniczki; tygodnie pomiarowe co 4 tyg. (np. 4, 8, 12, 16, 20, 24. tydz.).

• Biomarkery dziecka: dobowy profil aMT6s w moczu (wieczór/północ/rano) w tygodniach pomiarowych; kał (mikrobiom/metabolomika) 8. i 16. tydz.

• Środowisko: log światła (mini-luxmetry w sypialni) i hałasu; ankiety praktyk wieczornych; kofeina/alkohol (24-h recall + semikwant).

• Analiza: modele mieszane (GLMM/LMM) z efektami losowymi (niemowlę), cosinor dla rytmów, estymatory przyczynowe (DAG-guided adjustacja; patrz §6–7).

B. Mikrorandomizowane, kontrolowane badanie crossover (MRCT) „milk-time matching”

• N=~120 dyad z kohorty A deklarujących ≥1 karmienie butelką mleka odciągniętego nocą (EBF utrzymane).

• Projekt: 14 nocy interwencyjnych, randomizacja noc-po-nocy (A/B) w aplikacji:

  • A (MATCH): nocne karmienia wyłącznie mlekiem odciągniętym nocą (oznaczanym „noc”).

  • B (MISMATCH): nocne karmienia wyłącznie mlekiem odciągniętym w dzień (oznaczonym „dzień”).

  • Sekwencje losowe, z ograniczeniem carryover (nie więcej niż 2 B z rzędu u <8 tyg.).

• Ślepota: opiekunowie niezaślepieni; zaślepiony zespół analityczny (maskowanie ramion w danych surowych).

• Wyniki pierwotne: sleep efficiency w godzinach 22:00–06:00 (aktigrafia, algorytm niemowlęcy); najdłuższy ciąg snu nocny; fragmentation index.

• Wyniki wtórne: czas do zaśnięcia po karmieniu nocnym; nocny wydatek energetyczny (aktigraf kalibrowany); poranna aMT6s (podzbiór nocy).

• Zgodność: skanowanie QR na butelce (timestamp), rejestr BLE-termometru (spadek temp. butelki = podanie).

• Analiza: within-infant causal effect z modeli mieszanych z korektą AR(1) i klaster-robust SE; priorytetowy efekt ITT; dodatkowo PP (≥80% zgodność).

C. Sub-studium przyczynowe/ mechanistyczne: HMO i mikrobiom

• N=~150 dyad (podzbiór A, w tym MRCT), typowanie FUT2 (sekretor/non-sekretor) u matki i dziecka; profil HMO i mikrobiom (16S + metabolomika).

• Cel: wykorzystanie FUT2 jako instrumentu dla ekspozycji HMO (IV) i analiza mediatorek(mikrobiom/metabolity) → sen.

Uzasadnienie układu: A daje realizm i mapę zmienności; B identyfikuje przyczynowo efekt chrono-dopasowania; C rozplątuje kanały pośrednie.

3) Populacja, kryteria i rekrutacja

Włączenie: zdrowe niemowlęta 37–42 Hbd (osobna kohorta wcześniaków możliwa), <6 tyg. przy rekrutacji, EBF (WHO; dopuszczalne butelki z MMK), zgoda na aktigrafię, próbki mleka/moczu/kału.
Wyłączenie: przewlekłe choroby niemowlęcia; leki wpływające na sen; suplementacja melatoniny u matki; planowe >5% dokarmianie mieszanką; ciężkie zaburzenia snu rodzica (np. OSA nieleczona).
Rekrutacja: neonatologia/poradnie laktacyjne; informacja bez presji („bez moralizowania”).

4) Pomiar ekspozycji i jakości próbek (SOP skrót)

• Odciąganie i znakowanie: ciemne osłony, etykiety „dzień” (10:00–18:00) / „noc” (22:00–06:00), dokładny timestamp (Unix).

• Magazynowanie: natychmiast do 4 °C, do 30 min, potem −20 °C (dom), log temperatury; transport w łańcuchu chłodniczym, −80 °C w laboratorium.

• Analityka mleka:

  • Melatonina/tryptofan: LC-MS/MS z wewn. standardami izotopowymi; duplikaty; kontrola fotodegradacji.

  • 5′-nukleotydy: HPLC lub LC-MS/MS (targeted).

  • Lipidomika (DHA/PUFA): GC-MS/LC-MS (profil frakcji), wskaźniki n-3.

  • HMO: LC-MS (np. 2′-FL, LNT, 3′-SL, 6′-SL).

• aMT6s w moczu dziecka: bibuły zbiórki kroplowej o 23:00, 03:00, 07:00 (co najmniej 2 punkty/noc); korekta kreatyniną.

• Mikrobiom/metabolomika: kał 8. i 16. tydz.; 16S + untargeted metabolomics (LC-MS).

5) Pomiar wyników snu

• Aktigrafia niemowląt: urządzenia walidowane dla wieku 0–6 mies.; epoch 15 s; algorytm scoringu dedykowany niemowlętom.

• Dzienniczki snu/karmień (aplikacja): verify interakcje; zdarzenia karmień auto-import z QR/BLE.

• PSG (podpróba n=~40): 1 noc w 8.–12. tyg. dla kalibracji (stany snu, R/NR, ruchy).

Wyniki pierwotne (pre-spec):

• Sleep Efficiency (22:00–06:00),

• Najdłuższy ciąg snu nocny (min),

• Fragmentation Index (algorytmiczny).

Wyniki wtórne: latencja po karmieniu; całkowity TST nocny; Composite Circadian Consolidation Index (CCCI: standaryzowana suma z wagami uzgodnionymi w SAP); wskaźniki z PSG (podpróba).

6) Estymandy, DAG i plan adjustacji

Estymand A (kohorta): średni skorygowany efekt wzrostu „nocnych sygnałów” mleka (np. ↑melatonina z Q1→Q4) na Sleep Efficiency, w wieku 0–3 mies., przy kontrolowanych: wiek (dni), GA/PMA, środowisko światła/hałas, metoda pomiaru, tryb karmienia, praktyki rodzicielskie, kofeina/alkohol.

Estymand B (MRCT): różnica średnia w ciągu nocy MATCH – MISMATCH w Sleep Efficiency (u tego samego dziecka), warunkowa na noc-po-nocy pre-sleep state (ostatni epizod czuwania, środowisko, kofeina/alkohol=0).

Estymand C (mediacja): udział pośrednictwa aMT6s ratio w efekcie (mleko nocne → sen).

DAG (opisowo):
Matczyne rytmy doby → [melatonina/tryptofan/5′-NT w mleku] → (mediator: aMT6s dziecka; mediator2: mikrobiom/metabolity) → sen.
Konfudery: wiek dziecka, GA/PMA, środowisko światła/hałas, praktyki, tryb karmienia, metoda pomiaru; modyfikatory: wiek, GA, płeć.
Negatywne ekspozycje (alkohol/kofeina) jako przeciwefekty, kontrolowane/wykluczane w analizie głównej.

7) Plan analityczny

Modele podstawowe (kohorta A):

• LMM/GLMM: sleep outcome ~ f(ekspozycje mleka, wiek spline, GA, środowisko, tryb karmienia, praktyki, kofeina/alkohol) + (1|niemowlę).

• Cosinor mixed models dla rytmów (amplituda, acrofaza mleka i aMT6s).

• Propensity score / IPTW (robust) przy porównaniach butelka vs pierś i przy analizie dopasowania czasu.

MRCT (B):

• Model efektu within-infant: outcome_noc ~ MATCH (0/1) + pre-specified kowariaty (ostatnia drzemka, exposure_light, wiek) + (1 + MATCH | niemowlę); korekta AR(1); SE klastrowe.

• Analizy ITT (wszystkie przypisane noce) oraz PP (noce z potwierdzoną zgodnością QR/BLE).

• Sprawdzenia czułości: usunięcie nocy z alkoholem/kofeiną; wykluczenie outlierów środowiskowych (lux > persentyl 95).

Mediacja:

• Podejście counterfactual mediation (np. model nie-liniowy z natural direct/indirect effects) dla ścieżki mleko nocne → aMT6s → sen.

• Bayes (priory normalne słabe), w szczególności dla N-małych mediatorów.

HMO/mikrobiom (C):

• IV (2SLS/Bayes) z genotypem FUT2 jako instrumentem HMO → sen (z testem siły instrumentu i ekskluzywności);

• Mediacja wielowymiarowa (metabolomika/mikrobiom; redukcja wymiaru: PLS/PCoA + ścieżki).

Heterogeniczność efektu (a priori): interakcje z wiekiem (0–3 vs 3–6 mies.), GA/PMA, płeć, stopniem ekspozycji na światło, udziałem karmień butelką.

Brakujące dane: multiple imputation by chained equations (bloki: sen; ekspozycje mleka; środowisko), ocena MNAR przez analizy wrażliwości (pattern-mixture).

Rejestrowane analizy dodatkowe: falsyfikacja (np. „mleko dzienne → sen dzienny” powinno działać w przeciwną stronę), negative control exposures (np. składniki bez dobowości).

8) Wielkość próby i moc (strategia)

Filozofia: zamiast zamykać się w oversimplified d-Cohena, wykorzystujemy symulacje mocy oparte na danych pilotażowych (wariancja między- i wewnątrzosobnicza, ICC, AR(1), compliance).
Założenia bazowe (do symulacji):

• SD noc-do-nocy sleep efficiency ~ 8–12 pp; ICC(niemowlę) ~ 0,30; AR(1) ~ 0,4.

• Realistyczny efekt MATCH – MISMATCH: +2–3 pp sleep efficiency i +15–25 min najdłuższego ciągu snu (0–3 mies.).

• Compliance w MRCT: ≥80% nocy poprawnie oznaczonych (wg QR/BLE).

Plan: generujemy 1000 scenariuszy na siatce (efekt×ICC×AR(1)×compliance) i wybieramy N dyad oraz #nocy dające ≥0,9 mocy dla efektu minimalnie istotnego klinicznie (np. +2 pp). (W SAP dołączamy skrypt R/Python reprodukowalny).

9) Standaryzacja i kontrola jakości

• Blinding analityków (maskowane ramiona), preregistration (OSF/Registered Report), SAP opublikowany przed odślepieniem.

• QC lab: próbki referencyjne, duplikaty 10%, odchylenia >15% → re-analiza; audyt temperatury.

• QC danych snu: walidacja aktigrafii vs PSG (podpróba), stałe reguły czyszczenia (artefakty).

• Protokół środowiska: zestaw minimalny (ciemne światło, brak ekranów w 1 h przed snem) – nie jako interwencja, ale standardowe tło ograniczające szum.

10) Etyka i bezpieczeństwo

• Zero zachęcania do alkoholu/kofeiny; ich ekspozycja wyłącznie obserwowana i raportowana.

• Obciążenie opiekunów: krótkie ankiety w aplikacji, automatyzacja QR/BLE; rekompensata czasu.

• Prywatność: szyfrowane dane, pseudonimizacja; brak nagrań audio/wideo w domu (opcjonalne sensory hałasu).

• Komunikacja bez stygmatyzacji (szczególnie przy pracy zmianowej/uwarunkowaniach socjoekonomicznych).

11) Wdrożenia praktyczne (co działa w terenie)

• Aplikacja studyjna: prowadzi przez procedury, wymusza timestampy, przypomina o etykietach „dzień/noc”, weryfikuje nielogiczne sekwencje.

• Pakiet domowy: etykiety QR, ciemne osłonki butelek, mini-luxmetr, pasek temperatury, chłodziarka przenośna.

• Szkolenie 30 min (wideo + quiz) – mikro-SOP dla rodziców.

12) Pre-rejestracja, raportowanie i przejrzystość

• CONSORT (MRCT), STROBE (kohorta), STROBE-ME (biomarkery), AGReMA (mediacja), STROBE-IV(analizy instrumentalne).

• Rejestracja (ClinicalTrials.gov/OSF), udostępnienie SAP i kodu (Git).

• Repozytorium danych: dane zanonimizowane + słownik + SOP po embargu.

13) Ograniczenia (jawnie, ex ante)

• Zasłonięcie opiekuna niemożliwe; minimalizujemy bias przez obiektywne wyniki i maskowanie analizy.

• Efekt może być wiek-specyficzny (najmocniejszy 0–3 mies.); planujemy analizy interakcyjne.

• Chrono-dopasowanie wymaga logistyki – ryzyko selekcji; adresowane przez aplikację, QR/BLE i ITT.

• HMO/mikrobiom – ryzyko mylących ścieżek; stosujemy IV i mediację wielowymiarową.

Skrót do protokołu (co jest „krytyczne”):

1. Timestamp odciągnięcia i podania + etykiety „dzień/noc”.

2. Aktigrafia i aMT6s (noc/rano) w punktach pomiarowych.

3. LC-MS/MS melatoniny/tryptofanu/5′-NT + lipidomika + HMO; QC.

4. MRCT 14 nocy (MATCH vs MISMATCH) z QR/BLE, ITT + PP.

5. SAP: mixed-effects, mediacja (aMT6s), IV (FUT2→HMO), analizy wrażliwości.

6. Symulacje mocy na danych pilotażowych (ICC, AR, compliance), cel mocy ≥0,9 dla +2 pp SE.

🎯 Potrzebujesz kwerendy | koncepcji | metodologii do pracy naukowej ? a może raportu | analizy | badań lub konsultacji? 

Zamów profesjonalny deep research, który oszczędzi Ci setki godzin, pokaże Twój unikalny wkład w naukę i zapewni 100% pewności, że Twoja praca naukowa / publikacja / badanie jest kompletna/y i oryginalna/e.
👉 Kliknij i porozmawiaj z ekspertem – pierwszy krok nic nie kosztuje.