Sztuczna inteligencja kontra lęk przed operacją. Czy ChatGPT może pomóc pacjentom?

Zainteresowany wykorzystaniem AI do poprawy komunikacji z pacjentami i wyników leczenia? Potrzebujesz wsparcia w badaniach nad zastosowaniem LLM w medycynie? Skontaktuj się z nami – wspólnie możemy kształtować przyszłość opieki zdrowotnej!

Nowoczesna medycyna coraz śmielej sięga po narzędzia sztucznej inteligencji (AI). Jednym z najbardziej obiecujących kierunków jest wykorzystanie dużych modeli językowych, takich jak ChatGPT, do edukacji pacjentów i wspierania procesu świadomej zgody na leczenie. Lęk przedoperacyjny to powszechny problem, który może negatywnie wpływać na samopoczucie pacjentów i wyniki leczenia. Czy technologia AI może realnie przyczynić się do jego redukcji? Ten temat jest niezwykle ważny, ponieważ lepsze zrozumienie procedury medycznej i możliwość uzyskania wyczerpujących odpowiedzi na nurtujące pytania mogą znacząco poprawić komfort psychiczny pacjentów przygotowujących się do operacji.

ChatGPT w procesie świadomej zgody – nowe badanie

Niedawno opublikowane bdanie: chatgpt_s_role_in_alleviating_anxiety_in_total.20 pilotażowe rzuca światło na potencjalną rolę ChatGPT w procesie uzyskiwania świadomej zgody na operację całkowitej endoprotezoplastyki stawu kolanowego (TKA) – popularnego zabiegu u pacjentów z zaawansowaną chorobą zwyrodnieniową stawów. Naukowcy postanowili sprawdzić, czy wsparcie ChatGPT może zmniejszyć lęk okołooperacyjny i poprawić satysfakcję pacjentów.

W badaniu, przeprowadzonym między kwietniem a lipcem 2023 roku, wzięło udział 60 pacjentów, których losowo przydzielono do jednej z dwóch grup:

• Grupa ChatGPT: W tej grupie lekarze wykorzystywali ChatGPT 4.0 do udzielania standaryzowanych, kompleksowych odpowiedzi na pytania pacjentów podczas procesu wyrażania zgody. Rola lekarza polegała na interpretacji i kontekstualizacji informacji dostarczanych przez AI.

• Grupa kontrolna: W tej grupie proces świadomej zgody przebiegał w sposób tradycyjny, prowadzony wyłącznie przez chirurga.

Głównymi miernikami były poziomy lęku i depresji (oceniane za pomocą skal HADS i PAS-7), lęku i bólu (skale VAS), funkcja stawu kolanowego (indeks WOMAC) oraz ogólna satysfakcja pacjentów.

Obiecujące wyniki: mniej lęku, większa satysfakcja

Z 55 pacjentów, którzy ukończyli badanie, grupa korzystająca ze wsparcia ChatGPT wykazała znacząco niższe wyniki w skalach lęku po uzyskaniu świadomej zgody oraz piątego dnia po operacji.

Podobne, korzystne dla grupy ChatGPT, wyniki zaobserwowano piątego dnia po operacji w odniesieniu do skal lęku HADS-A i VAS-A. Co więcej, pacjenci z grupy ChatGPT zgłaszali wyższą satysfakcję z edukacji przedoperacyjnej oraz z ogólnego doświadczenia hospitalizacji.

Nie stwierdzono natomiast istotnych różnic między grupami pod względem wyników w skali depresji, funkcji stawu kolanowego czy poziomu bólu. Autorzy sugerują, że może to wynikać z niewielkiej liczebności próby w tym badaniu pilotażowym.

Jakość odpowiedzi ChatGPT oceniona przez ekspertów

Ważnym elementem badania była ocena jakości odpowiedzi generowanych przez ChatGPT na 10 najczęściej zadawanych przez pacjentów pytań. Trzech niezależnych chirurgów ortopedów oceniło te odpowiedzi jako doskonałe pod względem dokładności, kompletności, obiektywności i akceptowalności. To sugeruje, że ChatGPT może być wartościowym uzupełnieniem procesu informowania pacjenta.

Wnioski i implikacje: AI jako partner w komunikacji

Wyniki tego badania pilotażowego są obiecujące. Sugerują, że ChatGPT, wykorzystywany jako narzędzie wspomagające lekarza, może skutecznie redukować lęk okołooperacyjny i poprawiać satysfakcję pacjentów poddawanych operacji TKA. Choć ChatGPT nie zastąpi lekarza w podejmowaniu decyzji klinicznych, badanie wykazało korzyści dla obu stron w komunikacji lekarz-pacjent. Lekarze mogą interpretować i uzupełniać odpowiedzi ChatGPT, opierając się na własnym doświadczeniu klinicznym, aby dostarczyć bardziej spersonalizowanych informacji. Jednocześnie, potrzeba samodzielnego poszukiwania informacji przez pacjentów w internecie maleje, a ich zaufanie do lekarzy wzrasta dzięki wsparciu obiektywnych danych z AI.

Autorzy podkreślają, że są to wstępne ustalenia i konieczne są większe, wieloośrodkowe badania, aby potwierdzić te wyniki i zbadać szersze zastosowania AI w edukacji pacjentów przed operacją.

Ograniczenia i perspektywy

Badanie ma pewne ograniczenia, takie jak niewielka, homogeniczna próba, brak długoterminowej obserwacji oraz nieuwzględnienie kosztów czasowych związanych z wdrożeniem ChatGPT. Subiektywna ocena odpowiedzi AI również mogła wprowadzić pewne obciążenie. Niemniej jednak, uzyskane spostrzeżenia mogą kierować przyszłymi badaniami, zwłaszcza w zakresie szacowania niezbędnych wielkości prób dla badań koncentrujących się na wynikach takich jak skala WOMAC.

Mimo tych ograniczeń, badanie to otwiera drzwi do dalszych eksploracji potencjału dużych modeli językowych w medycynie. W miarę rozwoju nauki i technologii, szpitale będą dążyć do innowacji we wszystkich aspektach diagnostyki i leczenia. LLM, takie jak ChatGPT, znajdują się w czołówce tych zmian, oferując znaczące ulepszenia w dokładności klinicznej i spersonalizowanych planach leczenia. Kluczowe jest jednak, aby temu postępowi towarzyszyło rozwiązywanie wyzwań związanych z prywatnością danych, kwestiami etycznymi i zgodnością z prawem.

Pomysł na doktorat:

Tytuł roboczy doktoratu: „Wpływ spersonalizowanej interwencji edukacyjnej z wykorzystaniem adaptacyjnego modelu językowego (ChatGPT) na lęk, podejmowanie decyzji i wyniki leczenia u pacjentów chirurgicznych: randomizowane badanie kontrolowane z oceną długoterminową”.

Główne cele badawcze:

1. Ocena długoterminowego wpływu przedoperacyjnej edukacji wspomaganej przez ChatGPT na poziom lęku, depresji, satysfakcji z leczenia oraz przestrzeganie zaleceń pooperacyjnych u pacjentów poddawanych różnym typom zabiegów chirurgicznych (nie tylko TKA).

   • Pytanie badawcze: Czy korzyści obserwowane w krótkim okresie (redukcja lęku, większa satysfakcja) utrzymują się w perspektywie 6-12 miesięcy po operacji i czy przekładają się na lepsze wyniki funkcjonalne i mniejszą liczbę powikłań?

2. Zbadanie, w jaki sposób możliwość interakcji z ChatGPT wpływa na proces podejmowania decyzji przez pacjentów dotyczących wyboru metody leczenia, ich poczucie sprawczości oraz jakość relacji lekarz-pacjent.

   • Pytanie badawcze: Czy pacjenci korzystający ze wsparcia AI czują się lepiej poinformowani, bardziej zaangażowani w proces decyzyjny i czy zgłaszają wyższy poziom zaufania do personelu medycznego? Jakie są optymalne strategie integracji AI w dialog lekarz-pacjent?

3. Opracowanie i walidacja protokołu standaryzowanego wykorzystania ChatGPT w edukacji przedoperacyjnej, uwzględniającego aspekty etyczne, prywatność danych oraz optymalizację interfejsu użytkownika dla pacjentów w różnym wieku i o różnym poziomie kompetencji cyfrowych.

   • Pytanie badawcze: Jakie są kluczowe elementy skutecznego i bezpiecznego wdrożenia LLM w praktyce klinicznej? Jakie szkolenia są potrzebne dla personelu medycznego i jakie mechanizmy weryfikacji informacji generowanych przez AI powinny być zaimplementowane?

Metodologia (proponowana): Wieloośrodkowe, randomizowane badanie kontrolowane z większą i bardziej zróżnicowaną grupą pacjentów. Wykorzystanie mieszanych metod badawczych (ilościowe skale psychometryczne, dane kliniczne, jakościowe wywiady z pacjentami i personelem medycznym). Długoterminowa obserwacja (follow-up). Analiza kosztów i efektywności wdrożenia interwencji.