Korekta naukowa: pełny przegląd językowy Twojego tekstu

Oferuję kompleksową korektę tekstów naukowych. Pracuję prosto: najpierw czytam całość i diagnozuję typowe błędy, potem nanoszę poprawki z włączonym śledzeniem zmian i dodaję krótkie komentarze wyjaśniające reguły. Na końcu robię weryfikację końcową na „czystej” wersji. Nie zmieniam sensu merytorycznego – jeśli coś budzi wątpliwości, zaznaczam to komentarzem.

Ortografia. Poprawiam pisownię zgodnie z aktualnymi zasadami, w tym wielkie i małe litery, łączną/rozdzielną pisownię, skróty. Ujednolicam nazwy geograficzne i nazwiska (także ich odmianę), bo to wpływa na zrozumienie i wiarygodność tekstu.

Interpunkcja. Porządkuję przecinki, myślniki, dwukropki, średniki i cudzysłowy. Dzięki temu zdania są jasne, a pauzy logiczne.

Styl. Uproszczam język, usuwam kolokwializmy, eliminuję wodolejstwo. Dobieram rejestr naukowy odpowiedni do dyscypliny. Wskazuję lepsze sformułowania, by tekst był czytelny i spójny.

Gramatyka i fleksja. Koryguję składnię i odmianę wyrazów: zgodność podmiotu z orzeczeniem, rekcję, przypadki, czasy, imiesłowy, formy liczebników. To usuwa błędy, które utrudniają odbiór.

Składnia. Analizuję budowę zdań. Rozbijam zbyt długie konstrukcje, porządkuję szyk, poprawiam odwołania (zaimki, anafory). Dzięki temu myśl „prowadzi się” sama.

Logika wywodu. Sprawdzam spójność argumentacji: czy wnioski wynikają z przesłanek, czy nie ma sprzeczności i przeskoków. Zaznaczam miejsca wymagające doprecyzowania pojęć lub definicji.

Leksyka. Dobieram precyzyjne słowa i terminy, eliminuję powtórzenia i „fałszywych przyjaciół” tłumacza. Ujednolicam terminologię w całym tekście.

Ujednolicenia techniczne. Porządkuję zapisy liczb i jednostek (SI), format podpisów rycin i tabel, numerację, przypisy. Sprawdzam bibliografię (styl, interpunkcja, DOI) i zgodność cytowań z wybranym standardem (np. APA, Chicago, Vancouver).

Co dostajesz. Dwie wersje pliku: z widocznymi zmianami i wersję czystą. Krótkie podsumowanie zasad i najczęstszych błędów, abyś wiedział, jak ich unikać w przyszłości. Wszystko poufnie i z poszanowaniem Twojego stylu – poprawiam, nie „przepisuję”. Jeśli potrzebujesz, mogę wykonać korektę PL↔EN w tym samym standardzie.

Praca, jaką wykonują osoby zatrudniane w celu zredagowania tekstu, obejmuje szereg różnorodnych działań, których ostatecznym efektem ma być przygotowanie powierzonego redaktorowi materiału do publikacji. Adiustacja i korekta stanowią istotną część pracy redak­cyjnej, nie wyczerpują jednak całkowicie zakresu działań dokonywa­nych na tekście przez redaktora. Różnice między zadaniami redaktora, adiustatora i korektora czasami ulegają zatarciu, dotyczy to zwłaszcza kompetencji redaktora i adiustatora (warto zatem przed przystąpieniem do pracy sprecyzować zakres obowiązków osoby opracowującej dany materiał).

Zakresy działań podejmowanych w ramach redakcji, adiustacji i korekty, chociaż zbliżone w niektórych punktach, nie mogą być utoż­samiane ze sobą. Słownik języka polskiego pod redakcją Mieczysława Szymczaka podaje następujące definicje interesujących nas pojęć:

1. Redakcja to „opracowanie tekstu (książki, czasopisma, gazety itp.) pod względem merytorycznym i stylistycznym, przygotowanie tekstu do druku; sposób wyrażenia, napisania czegoś: sformułowanie”.
2. Adiustacja to „przygotowanie tekstu do druku pod względem sty­listycznym, ortograficznym i graficznym”.
3. Korekta to „poprawianie błędów, nanoszenie poprawek na prób­nych odbitkach drukarskich za pomocą odpowiednich znaków korektorskich”.

Redagowanie

Zestawienie definicji wskazuje, iż do obowiązków redaktora oprócz adiustacji i korekty należy również merytoryczna kontrola po­wierzonego materiału. Wymóg ten na co dzień jest bardzo trudny do realizacji – nie można bowiem wymagać, by redaktor opracowujący materiały z różnych dziedzin znał się na wszystkim; najczęściej we­ryfikowane zatem bywają jedynie błędy oczywiste (np. lapsus calami) lub pomyłki, które ujawnia sama publikacja (np. sprzeczne informacje przywołane przez autora w opracowywanym tekście, wykluczające się dane czy fakty, niekonsekwencje logiczne itp.). Do rzadkości należą dziś sytuacje, gdy redaktor sprawdza zgodność przywoływanego przez autora cytatu ze źródłem, kontroluje lokalizację cytatu, sprawdza infor­macje pojawiające się w adresie bibliograficznym itp.

W istniejących warunkach ekonomicznych i społecznych, gdy redaktor postawiony zostaje z jednej strony przed koniecznością moż­liwie szybkiej realizacji zlecenia, z drugiej zaś często pracuje nad ma­teriałami z wielu dziedzin, adresowanymi do odmiennych odbiorców, mających realizować różne cele, przygotowanie materiału do publikacji oznacza tak naprawdę rezygnację z merytorycznej weryfikacji. Redak­tor poprzestaje na adiustacji i korekcie.

Adiustacja

Adiustacja obejmuje szereg działań przygotowujących tekst do druku w zakresie poprawności:

• stylistycznej (usunięcie błędów wynikających ze złamania zasady decorum, kontaminacje związków frazeologicznych, powtórzenia, aliteracje itp.);
• ortograficznej (dotyczy zarówno tekstu głównego, jak i cytatów);
• gramatycznej (usunięcie błędów, a także ujednolicenie form obocz­nych, np. Im M postać: postaci lub postacie; skontrolowanie popraw­ności koniugacyjnej i deklinacyjnej);
• interpunkcyjnej (skontrolowanie zgodności interpunkcji z obowiązującymi normami językowymi, zróżnicowanie znaków przestankowych);
• składniowej (zdania, w których liczba wyrazów przekracza 25, za­zwyczaj są skomplikowane składniowo, co może sprzyjać powsta­waniu błędów; uwagę należy poświęcić zdaniom wtrąconym oraz odpowiedniemu szykowi wyrazów w zdaniu);
• graficznej (podział tekstu na akapity, części, podrozdziały, rozdziały; wprowadzenie wykresów, diagramów, schematów, tabel, wyliczeń;

rozplanowanie graficzne poszczególnych elementów publikacji; ujednolicenie przypisów itp.).

Należy pamiętać, iż celem pracy adiustatora jest usunięcie barier komunikacyjnych, uczynienie tekstu poprawnym i czytelnym (również graficznie), nie oznacza to jednak pisania od nowa, ulepszania autorskiego tekstu (w miarę możliwości, o ile jest to zgodne z profilem publikacji, nie należy ingerować w specyfikę stylu autora). Redaktor powinien umieć nie tylko rozpoznać i usunąć błędy, lecz również wska­zać mechanizm powstawania błędu, podać naukową podstawę wprowa­dzenia zmiany, uzasadnić proponowane zmiany.

Korekta

Korekta stanowi końcowy etap pracy nad powierzonym ma­teriałem i polega na nanoszeniu poprawek (głównie ortograficznych, interpunkcyjnych, gramatycznych, rzadziej stylistycznych) na prób­nych odbitkach drukarskich za pomocą odpowiednich znaków korek- torskich. Nanoszeniu ostatecznych poprawek w celu uniknięcia błędów i przekłamań powinno towarzyszyć skontrolowanie korekty z podstawą (tekstem autorskim). Na tym etapie pracy szczególną uwagę zwracamy na literówki, przestawienia liter, pominięcia znaków lub słów, różnice w zapisie nietypowych nazw własnych i pospolitych, błędy w przeno­szeniu wyrazów, zbędne odstępy (zwłaszcza po znakach interpunkcyj­nych), niekonsekwencje w stosowanych skrótach itp.

Korekta dotyczy wszystkich elementów tekstu – należy skon­trolować zarówno tekst główny, jak i przypisy; częstym błędem począt­kujących korektorów jest pomijanie w pracy korektorskiej elementów eksponowanych (np. zapisu w „czwórce”, spisów treści, tytułów, za­wartości pagin, podpisów i numeracji ilustracji, wykresów, schematów, aneksów, zestawień bibliograficznych).

Korekta powinna być wykonywana dwukrotnie (najlepiej, by sporządzały ją dwie osoby); jeśli wykonuje ją jedna osoba, dwukrotne „sczytanie” winno odbywać się w odstępie czasowym. Korekta jest czasochłonna, gdyż:

• materiał dzielimy na części i po sprawdzeniu każdej z nich robimy przerwy;
• czytamy nie zdania, ale słowa litera po literze;
• konfrontujemy opracowywany tekst z podstawą.

Należy zarezerwować na jej wykonanie odpowiednio dużo czasu (po­śpiech jest w tym przypadku niewskazany!). Jeżeli nad tekstem pra­cuje tylko jedna osoba, warto ostatnią korektę wykonać „od końca”

• materiał, który znamy już całkiem dobrze, przestaje być wówczas przewidywalny, co pozwoli wyeliminować błędy przeoczone we wcze­śniejszych czytaniach. Odwrócenie kierunku lektury oznacza również, iż skoncentrowany i wypoczęty korektor rozpoczyna pracę od partii tekstu czytanych uprzednio nieco mniej uważnie (np. pod wpływem zmęczenia czy pospiechu wynikającego z chęci zakończenia pewnego etapu pracy, dotrzymania terminu).

Planując pracę nad powierzonym materiałem, należy pamiętać o zarezerwowaniu czasu na korektę autorską. Korekta autorska jest jednym z etapów procesu wydawniczego. Przeprowadza się ją po opra­cowaniu redakcyjnym tekstu i łamaniu komputerowym. Celem korekty autorskiej wykonywanej po redakcyjnym opracowaniu materiału jest sprawdzenie przez autora, czy dokonane przez redaktora/adiustatora zmiany nie naruszyły treści i formy utworu oraz czy twórca akceptuje propozycje zmian.

Podsumowując: korekta to proces, w którym analizuje się i poprawia się tekst pod kątem wielu różnych aspektów językowych.

Korekta ortograficzna dotyczy poprawności pisowni, w tym nazw geograficznych i nazwisk, które mają wpływ na zrozumienie tekstu. Korekta interpunkcyjna polega na sprawdzeniu poprawności użycia znaków interpunkcyjnych, co pozwala na jasne i zrozumiałe zapisywanie wypowiedzi. Korekta stylistyczna dotyczy poprawności użycia wyrażeń, zwrotów i zdań w tekście, a także dobór odpowiednich słów i fraz, co wpływa na czytelność i jakość tekstu. Korekta gramatyczna odnosi się do poprawności składni i odmiany wyrazów, eliminując błędy gramatyczne i ułatwiając zrozumienie tekstu. Korekta fleksyjna dotyczy poprawności odmiany słów i czasowników, co pozwala na uniknięcie błędów w pisowni. Korekta składniowa polega na analizie budowy zdań i ich elementów, unikając błędów związanych z łączeniem wyrazów w zdania. Korekta logiczna dotyczy spójności i poprawności argumentacji w tekście, pomagając uniknąć sprzeczności i nieścisłości. Korekta leksykalna polega na poprawności i trafności wykorzystywanych słów oraz poprawność ich odmiany, wpływając na precyzyjność, zrozumiałość i estetykę tekstu.