Przełomowe badanie potwierdza: Glifosat powoduje raka, nawet w „bezpiecznych” dawkach

Glifosat to najpowszechniej stosowany herbicyd na świecie. Znajdujemy go w żywności, wodzie i kurzu domowym. Jest wszędzie. Od 2015 roku, kiedy Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) zaklasyfikowała go jako „prawdopodobnie rakotwórczy dla ludzi”, trwa nieustanna, globalna debata na temat jego bezpieczeństwa. Dotychczasowe badania, często finansowane przez przemysł, dawały niejednoznaczne wyniki i koncentrowały się na ekspozycji dorosłych organizmów. Brakowało jednak kompleksowego, niezależnego badania, które odpowiedziałoby na kluczowe pytanie: jaki jest wpływ długotrwałej ekspozycji na glifosat i zawierające go herbicydy, zwłaszcza gdy zaczyna się ona już w życiu płodowym? To właśnie ten wczesny okres jest kluczowy dla rozwoju wielu chorób, w tym nowotworów.

Przełomowe badanie, które zmienia wszystko

Aby wypełnić tę lukę w wiedzy, renomowany, niezależny Instytut Ramazzini we Włoszech zainicjował bezprecedensowe badanie – Global Glyphosate Study (GGS). Jego celem była najbardziej wszechstronna ocena toksykologiczna glifosatu i jego komercyjnych formulacji. Przedstawione tu wyniki pochodzą z ramienia tego badania, które koncentrowało się na rakotwórczości.

Skala i metodologia tego projektu są imponujące:

• Długość trwania: Badanie objęło całe życie szczurów laboratoryjnych (104 tygodnie), od 6. dnia życia płodowego (ekspozycja przez matkę).

• Badane substancje:

  1. Czysty glifosat.

  2. Roundup Bioflow (herbicyd na bazie glifosatu, dopuszczony w UE).

  3. RangerPro (herbicyd na bazie glifosatu, stosowany w USA).

• Realistyczne dawki: Zastosowano dawki odpowiadające oficjalnym limitom bezpieczeństwa ustalonym w Unii Europejskiej:

  • 0.5 mg/kg masy ciała/dzień: Dopuszczalne dzienne spożycie (ADI) w UE.

  • 5 mg/kg: Dawka 10-krotnie wyższa od ADI.

  • 50 mg/kg: Poziom bez obserwowanego szkodliwego działania (NOAEL) w UE.

Celem było sprawdzenie, czy substancje te, podawane w dawkach uznawanych za bezpieczne, wywołują nowotwory u zwierząt narażonych na nie przez całe życie, począwszy od okresu prenatalnego.

Wyniki, które mrożą krew w żyłach

Rezultaty badania są jednoznaczne i alarmujące. We wszystkich badanych grupach, zarówno dla czystego glifosatu, jak i dla herbicydów Roundup i RangerPro, zaobserwowano statystycznie istotny, zależny od dawki wzrost częstości występowania nowotworów łagodnych i złośliwych w wielu narządach.

Wzrost zachorowań na nowotwory, nawet przy „bezpiecznych” dawkach

Ekspozycja na glifosat i jego formulacje, nawet na poziomie uznawanym przez UE za dopuszczalne dzienne spożycie (ADI), powodowała u szczurów obu płci wzrost zachorowań na nowotwory.

Poniższa tabela syntetyzuje, gdzie zaobserwowano zwiększoną częstość występowania guzów:

Wiele z tych nowotworów, zwłaszcza białaczki i niektóre guzy skóry, to nowotwory niezwykle rzadkie u tego szczepu szczurów, co czyni te wyniki jeszcze bardziej znaczącymi.

Białaczka o wczesnym początku – alarmujący sygnał

Szczególnie niepokojące są wyniki dotyczące białaczek. W grupach kontrolnych (nieotrzymujących glifosatu) nie zaobserwowano ani jednego przypadku tej choroby. W grupach narażonych na glifosat i jego formulacje białaczki występowały, i to w sposób zależny od dawki.

Co najgorsze, niemal połowa zgonów z powodu białaczki w grupach badanych miała miejsce przed ukończeniem przez szczury jednego roku życia. W przeliczeniu na wiek ludzki odpowiada to okresowi poniżej 35-40 lat. W danych historycznych obejmujących ponad 1600 szczurów kontrolnych, nigdy wcześniej nie zaobserwowano zgonu z powodu białaczki w pierwszym roku życia.

Ten wczesny początek choroby silnie sugeruje, że ekspozycja prenatalna odgrywa kluczową, tragiczną rolę.

Co to oznacza dla nas? Naukowe dowody a polityka

To badanie dostarcza potężnych, solidnych dowodów potwierdzających stanowisko IARC, że glifosat jest substancją rakotwórczą w badaniach na zwierzętach. Co więcej, wyniki te są spójne z rosnącą liczbą badań epidemiologicznych, które łączą ekspozycję na glifosat ze zwiększonym ryzykiem nowotworów u ludzi, w szczególności chłoniaka nieziarniczego.

Kluczowe wnioski płynące z tego badania to:

1. Glifosat jest rakotwórczy w dawkach uznawanych za bezpieczne: Oficjalne limity bezpieczeństwa nie chronią przed rozwojem nowotworów przy długotrwałej ekspozycji.

2. Okres prenatalny to okno szczególnej wrażliwości: Ekspozycja w życiu płodowym i wczesnym dzieciństwie jest kluczowa dla rozwoju nowotworów w późniejszym życiu, często o wczesnym początku.

3. Formulacje komercyjne mogą być groźniejsze: Dodatki (tzw. koformulanty) w herbicydach takich jak Roundup czy RangerPro mogą wzmacniać rakotwórcze działanie glifosatu lub działać poprzez inne, własne mechanizmy, prowadząc do powstawania guzów w narządach nieatakowanych przez sam glifosat (np. nadnercza, nerki).

Wyniki Global Glyphosate Study to potężny głos w debacie publicznej. To już nie kwestia „prawdopodobieństwa”, ale solidnych, niezależnych dowodów naukowych. Stawiają one pod znakiem zapytania adekwatność obecnych regulacji i zmuszają do ponownego przemyślenia, czy wszechobecna ekspozycja na tę substancję jest ceną, którą jako społeczeństwo jesteśmy gotowi płacić.