Polska najbardziej spolaryzowana w UE? Zimny prysznic z raportu V-Dem

Jeśli ktoś jeszcze się łudził, że „to tylko polityka”, to czas na zimny prysznic z raportu V-Dem: Polska jest najbardziej spolaryzowanym społeczeństwem w całej Unii Europejskiej. Tak, bardziej niż Rumunia, bardziej niż Słowacja. A co najgorsze – bardziej niż Stany Zjednoczone, czyli kraj, gdzie połowa społeczeństwa uważa drugą za satanistyczną sektę sterowaną przez jaszczury z deep state’u.

A my?

My już dawno nie jesteśmy w stanie rozmawiać – jesteśmy w stanie wojny narracyjnej.

Brat z bratem, matka z córką, pracownik z kolegą z open space’u. Wystarczy jedno słowo-klucz („Tusk”, „Kaczyński”, „uchodźcy”, „Trybunał”, „Europa”) i koniec: linie frontu rysują się same, bez potrzeby GPS-a.

Nie mamy debaty. Mamy walkę memów i moralną rachubę win.

Nie próbujemy przekonywać. Próbujemy unicestwić symbolicznie drugą stronę.

Rozmowa? Tylko jeśli druga osoba najpierw publicznie wyzna pokutę i złoży samokrytykę.

Co poszło nie tak?

Ano wszystko. Przede wszystkim – polityka została sprywatyzowana emocjonalnie.

Nie popierasz partii – jesteś zdrajcą. Nie hejtujesz tej drugiej – masz „miękki kręgosłup”. W rezultacie nie wybieramy programu, tylko plemię. A jak już masz plemię, to nie ważne, co mówi twój szaman – liczy się, że to twój szaman, a nie ich.

Problem? Polaryzacja w tym stopniu nie jest już tylko zjawiskiem politycznym.

To kultura plemienna, która przeciekła do rodzinnych obiadów, do szkół, do tego, co mówisz w pracy, a co zostawiasz tylko na zamkniętym koncie na X. To system, w którym zaufanie społeczne zdycha pod naporem „a komu służysz?”

Więc czy jesteśmy już społeczeństwem nie do pogodzenia?

Jeśli będziemy dalej traktować każdą różnicę zdań jako dowód złej woli, zdrady lub naiwności – to tak.

Ale jeszcze bardziej niż podziałów powinniśmy bać się tego, co po nich zostaje: emocjonalnej pustyni i społecznej impotencji.

Bo z takiego klimatu politycznego nie rodzi się demokracja.

Rodzi się przemoc symboliczna z dostępem do kamer.